voedingsweetjes-logo

Vitamine B12 tekort: 9 symptomen + oplossing

voedingsweetjes
Deel op facebook
Deel op twitter
Deel op linkedin

Vitamine B12 tekort komt vaak voor en kan zich op verschillende manieren uiten. Hierdoor is een tekort moeilijk te identificeren.

Vitamine B12, ook bekend als cobalamine, is een belangrijke vitamine (1).

Het speelt een essentiële rol bij de productie van de rode bloedcellen en DNA. Ook is het belangrijk voor een goede werking van het zenuwstelsel.

Vitamine B12 komt van nature voor in dierlijk voedsel, waaronder vlees, vis, gevogelte, eieren en zuivelproducten. Het is ook te vinden in producten die zijn verrijkt met B12, zoals sommige soorten brood en plantaardige melk.

Je loopt een risico op een tekort als je niet genoeg via je eten binnenkrijgt of als je niet voldoende kunt opnemen.

Risicogroepen

Mensen die risico lopen op een vitamine B12 tekort zijn onder andere (2):

  • Ouderen
  • Mensen die een operatie hebben ondergaan waarbij het deel van de darm is verwijderd dat B12 absorbeert
  • Mensen die het medicijn metformine gebruiken voor diabetes
  • Veganisten
  • Personen die langdurig maagzuurremmers gebruiken voor brandend maagzuur

Helaas kan het jaren duren voordat symptomen van een vitamine B12 tekort optreden. Ook kan het diagnosticeren ervan complex zijn. Een B12 tekort wordt soms aangezien voor een foliumzuur tekort (3).

Hier zijn 9 symptomen van een vitamine B12 tekort!

1. Bleke en/of gele huid

Mensen met een vitamine B12 tekort zien er vaak bleek uit of hebben een lichte gele tint op de huid en het oogwit. Dit is een aandoening die bekend staat als geelzucht.

Dit gebeurt wanneer er problemen optreden met de productie van rode bloedcellen in het lichaam (4).

Vitamine B12 speelt een essentiële rol bij de productie van het DNA dat nodig is om rode bloedcellen te maken (5).

Bilirubine is een lichtrode of bruin gekleurde stof die door de lever wordt aangemaakt bij het afbreken van oude bloedcellen. Grote hoeveelheden bilirubine geven de huid en ogen een gele tint (6, 7).

Lees hier: Lijnzaad voordelen + voedingswaarde!

2. Vermoeidheid

Zwakte en vermoeidheid zijn veel voorkomende symptomen van een vitamine B12 tekort. 

Dit ontstaat omdat het lichaam niet genoeg vitamine B12 heeft om rode bloedcellen te maken, die vervolgens zuurstof door het lichaam transporteren. 

Als gevolg hiervan ben je niet in staat om zuurstof efficiënt naar lichaamscellen te transporteren, waardoor je je moe en zwak kunt voelen. 

  • Bij ouderen wordt dit type bloedarmoede vaak veroorzaakt door een auto-immuunziekte die bekend staat als pernicieuze anemie

Dit is een aandoening waarbij de slijmvlieslaag in de maag blijvend beschadigd kan zijn. Hierdoor wordt er veel minder maagsap geproduceerd dan normaal. In maagsap zit behalve zoutzuur en spijsverteringsenzymen ook het stofje ‘intrinsic facor.’  

De ‘intrinsic facor’ bindt zich met vitamine B12 in je darmen, zodat je het kunt opnemen (8).

3. Zenuwbeschadiging

Een van de meer ernstige bijwerkingen van een langdurig vitamine B12 tekort is zenuwbeschadiging

Dit kan in de loop van de tijd voorkomen, omdat vitamine B12 een belangrijke bijdrage levert aan de metabole route die de vetachtige stof myeline produceert. Myeline omringt je zenuwen als een vorm van bescherming en isolatie (9). 

  • Zonder B12 wordt myeline anders aangemaakt en kan het zenuwstelsel niet goed functioneren (10). 

Het gevoel van tintelingen is een veel voorkomend symptoom dat vele oorzaken kan hebben. Dit symptoom alleen is meestal geen teken van vitamine B12 tekort.

4. Verandering in mobiliteit

Schade aan het zenuwstelsel kan veranderingen veroorzaken in de manier waarop je loopt en beweegt. 

Het kan zelfs de evenwicht en coördinatie beïnvloeden, waardoor je vatbaarder wordt voor vallen. 

  • Dit symptoom wordt vaak gezien bij een B12 tekort bij ouderen, omdat mensen ouder dan 60 jaar vatbaarder zijn voor een B12-tekort. Het voorkomen of behandelen van een tekort kan de mobiliteit echter verbeteren (11, 12, 13). 

Dit symptoom kan ook voorkomen bij jonge mensen met een ernstig, onbehandeld vitamine b12 tekort (14).

Ook leuk: De gezondheidsvoordelen van kefir!

5. Pijnlijke tong

Als je glossitis (ontstoken tong) hebt, verandert de tong van kleur en vorm, waardoor deze pijnlijk, rood en gezwollen wordt. 

De ontsteking kan er ook voor zorgen dat je tong er glad uitziet, omdat alle kleine bultjes op je tong die je smaakpapillen bevatten verdwijnen. 

  • Studies hebben aangetoond dat een gezwollen en ontstoken tong een vroeg teken kan zijn van vitamine B12-tekort (15, 16).

Ook andere symptomen, zoals zweertjes in de mond, tintelingen of een branderig/jeukend gevoel in de mond kunnen voorkomen (15, 17).

6. Duizeligheid

Als je bloedarmoede krijgt als gevolg van een vitamine B12-tekort, kun je je kortademig en duizelig voelen.

  • Dit komt omdat het lichaam de rode bloedcellen mist die het nodig heeft om voldoende zuurstof naar de lichaamscellen te krijgen. 

Let op: Deze symptomen kunnen echter vele oorzaken hebben. Dus als je merkt dat je buiten adem bent, raadpleeg dan een arts.

7. Verminderd zicht hebben

Een symptoom van vitamine B12 tekort is wazig of verstoord zicht. 

  • Dit kan gebeuren wanneer een onbehandeld B12 tekort leidt tot schade aan een oogzenuw (18). 

De schade kan het zenuwsignaal verstoren dat van het oog naar de hersenen gaat. Deze aandoening staat bekend als optische neuropathie

Gelukkig is het vaak omkeerbaar door aan te vullen met vitamine B12, maar raadpleeg wel een arts (19, 20).

Lees hier: Zo gezond zijn pompoenpitten!

8. Stemmingswisselingen

Bij een B12 tekort kun je last hebben van stemmingswisselingen.

Lage niveaus van B12 worden in verband gebracht met aandoeningen zoals depressie en dementie (21, 22).

Hoge niveaus van homocysteïne worden waarschijnlijk veroorzaakt door lage niveaus van B12. Hierdoor kan er schade aan het hersenweefsel ontstaan, dat vervolgens de signalen van en naar je hersenen kunnen verstoren. Dit kan uiteindelijk weer leiden tot stemmingswisselingen (23, 24, 25).

  • Sommige onderzoeken suggereren dat bij bepaalde mensen met een tekort aan vitamine B12, suppletie met de vitamine de symptomen kan omkeren (26, 27, 28).

Let op: De effecten van B12 suppletie blijven onduidelijk (29, 30). Raadpleeg altijd een arts.

9. Verhoogde temperatuur

Een zeldzaam symptoom van vitamine B12 tekort is een hoge temperatuur

  • Het is niet duidelijk waarom dit gebeurt, maar sommige artsen hebben gevallen gemeld van koorts (31). 

Let op: een verhoogde temperatuur wordt vaak veroorzaakt door ziekte, niet door een vitamine B12 tekort.

Samenvatting

Vitamine B12 tekort komt weleens voor en kan zich op verschillende manieren voordoen, waardoor het lastig te herkennen is. 

Als je een van de bovenstaande symptomen hebt, neem dan contact op met een arts. 

Voor de meeste mensen zou een B12 tekort gemakkelijk te voorkomen moeten zijn door. Dit door simpelweg voldoende voeding met B12 te eten. Ook kun je voor een B12 supplement kiezen.

Lees hier meer over eventuele tekorten:

Voedingsweetjes draait op SYS PlatformSYS Platform - Websites voor coaches